Rewşa Rojava û Kongreya Neteweyî!*

Li Rojavayê Kurdistan êrişên komên ênîya El-Nusra û Dewleta İraq û Şam ku bi El-Qaide ve girêdayî ne di cejna Remezanê de jî nesekinîn. Van koman êrîşên xweyî hovane li dijî kurdan di meha Remezanê de ku ji bo civaka îslamê hemûyî pîroze jî dewam kirin û di cejnê de her çiqasî YPG-ê agirbest îlan kiribu jî nedan sekinandin.

Her du cejnê olî, cejna Remezanê û cejna Qurbanê di ol û civaka îslamê de rolên girîng digirin. Ev roj bi wateya lihevhatin, aştî û biratiyê tên pîroz kirin. Di van rojan de kesên ku ji hev xeyidîbin jî bi awakî li hev tên. Lê ev yek ji wan komên ku qaşo li ser navê îslamê şer dikin re ne tiştekî muhîme. Ji wan û piştgirê van re tiştê herî girîng ew e ku kurd li ser xaka xwe tu mafî bi destnexin. Lê mixabin ev yek hê jî ji aliyê gelek kurdên me yî ‘misilman’ ve nehatiye dîtin. Bi dil xemgîni em dibînin ku hinek kurd jî bi va koman re li dijî kurdan, dijî gelê xwe di nav hewldanan de ne. Wiha xuya dike ku ev kurd hê jî tiştek fam nekirine û naxwazin fam jî bikin. An jî ew kes jî bi zanebun alîkarî û piştgiriya armancên wan koman dikin. Armanca van êrîşan çi ye?

Armanca van êrîşan ya sereke diyar e; Komên çete û piştgirê wan dixwazin bi van êrîşan pêşiya kurdan bigirin da di vê teqereqa Rojhilata Navîn de careke din mafê xweyî xwezayî bi dest nexin. Yanî, hedef bihêzbûna kurda ye û ji ber ku bihêzbûn ji yekîtiyê pêk tê jî hedefa van êrîşan em dikarin bibêjin ku yekîtiya kurda ye. Ji ber ku di bernameya kurdan da, di rojeva wan de lidarxistina Kogreya Neteweyî heye û ev yek jî rêya yekîtiyê li ber kurdan diveke.

Wek ku tê zanîn di 22-ê Tirmehê de 39 sazî û partiyên kurdan ji bo amadekirina Kongreya Neteweyî civiyabûn û biryara ku kongre di meha Tebaxê de were li darxistin sitandibûn. Heman rojan li Rojavayê Kurdistanê jî salvegera şoreşê dihat pîroz kirin. Bê guman van geşedanan hinekî dewletên derdorê aciz kirin û ew xistin nav tirsan de. Êrîşên ji aliyê van koman ve jî bi van buyeran re dest pê kirin. Ji ber vê yekê jî destpêka êrîşên di heman wextî de wek tesaduf mirov nikare bibîne. Careke din divê bê gotin ku hedefa kesên ku vna êrîşan dikin û ên ku piştgiriyê didin wan yekîtiya kurda ye. Hedef Kongreya Neteweyî ye, hedef destkeftên kurdên rojava ye. Îro rojava ji bo hemu kurdan û herweha ji bowan kesên ku van êrîşan dikin jî gelekî girîng e. Her kes di zanê ku rojava ciyekî stratejîk e û têkçuna kurdan li rojava têkçuna kurdan tevde ye. Hemu partî û saziyên kurda jî dibe vê yekê xweş zanibin û li gor vêna tevbigerin.

Lê mixabin ev demeke ku di nav kurdan de jî li ser rojava niqaşên girîng tên kirin û ev niqaş car caran lidarxistina Kongreya Neteweyî jî dixe metirsiyê. Piraniya niqaşan jî li ser deriyê Sêmalka ye ku çapemeniya kurdên bakur dibên girtiye û Herême Kurdistanê dibêje vekiriye. Wiha xuya dike ku girtîbun an jî vekirîbûna derî bi berjewendiyên her du ‘ali’yan ve girêdayî ye. Lê, dem ne dema ku kom û partî û rexistin berjewendiyên xwe derxinîn pêş, dem ew dem e ku her partî û rexistin berjewendiyên xweyî komelî li paş xwe bihêlin û ji bo kurd û Kurdistanê tevbigerin.

Nuçeyên ku doh û îro hatine belavkirin di vî warî de pêşveçuneke baş dide xuyakirin. Hêvi dikin ku ev nuçe rast bin. Yek ji wan ew e ku berdevkê PDK-ê dibeje “Em bi hîç awayekî rê nadin ku gelê Kurd li Rojavayê Kurdistanê rûbirûyê jinavbirinê bibe, em dê hevkariya wan bikin daku bikaribin xwe, ax û mafên xwe biparêzin.’’(http://kur.bas-news.net/ArticleDetail.aspx?articleid=4793) Yan duduyan jî nuçeya derbarê xebatên Komîteya Amadekar a Kongreya Neteweyî de ye ku dibêjin ji bo lêkolînkirina rewşa Rojava wê lijneyek werê amadekirin û ev lijne ji bo heman armancê dê biçe Rojava. (http://kur.bas-news.net/ArticleDetail.aspx?articleid=4800).

Sed sal berê dîsa rojhilata navîn di nav tevlîheviyekê debu û piştî şerê cihanê ê yekemîn jî ev tevlîhevbûn ji aliyê dewletên ‘Rojava’ ve li gor berjewendiyên xweyî neteweyî hat ‘çareserkirin’.  Encama çareserkirinê ji nu de dîzaynkirin û parvekirina heremê bu. Ji ber ku kurd bêyî sîyaseteke yekgirtî bûn û di navbera wa de yekîtiyek nebu, di vê ‘çareserkirin’ê de tiştek bi destnexistin û bi serde jî welatê wan ê ku berê du parçe bu, bu çar parçe!.

Sed sal şunde Rojhilata Navîn dîsa di nav tevlîhevîyekê de ye û vê carê çerxa felekê divê li gor berjewendiyên gelê kurd û Kurdistanê werê ‘zîvirandin’!. Berpirsê vê yekê jî îro ew serok û partî û saziyê kurda ne. Ji ber vê yekê û ji bo ku em li bendî sed salî dî nemînin dibe ew serok û partî û sazî ji berpirsiyarîyê xwe nerevin, Kongreya Neteweyî bi çi awayî be jî divê lidarbixin û rojava di nav ling û lepê çete û piştgirê wan de bi tenê nehêlin.

Divê bê zanîn ku îro, tu mafê serok û partî û saziyên kurdan tune ye ku vê carê jî ji ber berjewendiyên xweyî rexistinî û komelî gele kurd bê maf û statu bihêlin.

Diyarbekir

13.08.2013

*Ev meqale 14.08.2013-ê di vir de hatîye weşandin: http://kur.bas-news.net/ArticleDetail.aspx?articleid=4811

Germahiya Rojhilata Navîn û Yekîtiya Kurdan*

Rojhilata Navîn di nav guhertinekê de ye. Ev guhertin di her warî de tê dîtin wek civakî, aborî û politîk. Ji xwe mirov vana nikare ji hevudu cuda jî bike, nemaze li ser axa Rojhilata Navîn. Her tişt bi hevudu re girêdayîye. Wek mînak şer tu carî ji aborî û berjewendiyên aborî nikare bê cuda kirin. Herweha guhertinên di civakê de jî bêyî şer, bêyî berjewendiyên aborî û polîtik nikare bê fam kirin li ser vê axê.

Rojhilata Navîn di nav guhertinêkê berfireh de ye. Ev guhertin ne karê rojekê ye bêguman. Ji şerê navbera Iraq û Îranê bigire hetanî şerê di navbera Filistin û İsrail. Ji ‘bihara’ Ereba ku li Tunusê destpêkir bigire hetanî şerê  navxweyî ku li Surî ew sê salin dewam dike. Lê ev hemu ‘pirsgirêk’ û hewldan û şer û guhertin ne bi va buyerên ‘dawî’ ve girêdayî ye. Ev bi politikayên hêzên desthilatdar ên ‘rojava’ ve ku ev sed sale tê meşandin ve girêdayî ye. Ji ber vê yekê ew guhertinên ku Rojhilata Nnavîn dijiyê mirov dive ji va ‘desthilatdar’a cudatir ne fikire. Îro ev ‘hêz’ dîsa wek doh dixwazin li gor xwe heremê dîzayn bikin.

Lê, îro tiştekî girîng ku rengekî cuda dide va guhertinan heye. Ew jî şer, berxwedan û li mafêxwegerîna Kurda ye ku ev zêdeyî sed salî li ser xebat û têkoşîn tê meşandin. Ev xebat û têkoşîn îro gehiştiye astekê ku ne dewletê ku kurd di nav wan de dijîn û ne dewletê ‘desthilatdar’ ku dixwazin rojhilat dîzayn bikin paştguh bikin. Îro kurd bi xebatên xweyî sed salî di nav agirê Rojhilata Navîn de bune mîna serabêk ne tenê ji xwe re lê belê ji hemu gelê dora xwe re jî. Lê berî her tiştî xebat û tevgera sed salî îro bi guhertinên li heremê rêyekê ji bo kurda divekê. Ev jî bêguman ne di rojekê de pêk hat.

Damezrandina hikûmeta federal li Kurdistana Iraqê bu bingehek û qezencek mezin ji bo kurdan tev de. Paşê şer, xebat û tekoşîna kurdên bakur hem ji bo ‘netewebun’ û hem jî ji bo  çareserkîrina pirsgirêka kurd li heremê tev de ji bo kurdan bu gaveke mezin a din. Van gava bi xwe re  têkoşîna kurdan jî xurttir kir. Lê di va hemu pevajoya da pirsgirêkek hebu ku kurd çi dikirin nikarîbun çareser bikin. Ev jî yekîtî û diyaloga kurdan bixwe bi xwe re bu. Ji bo welatek ku ev sed sal hatiye parçe kirin û gelê tê de ji hevudu hatiye veqetandin ev tişt gelekî normal jî dixuya.

‘Bihara ereban’ û şerê Surî yê navxweyî  ev ‘normalbûn’ ji bo kurdan ji holê rakir. Kurdên Surî ku di nav şerê navxweyî de cîh negirtin ne tenê ji ‘xwe’ re lê ji kurdan tev de re ‘tişt’ekî gelekî girîng bi dest xistin; Bingeha yekîtîya kurdan! Hê jî em nikarin bibêjin ‘yekîtîya kurdan’, lê bi kêfxweşî em dikarin bibêjin ku bi berxwedana rojava, kurd îro bingeha yekîtiya xwe didamezrênin. Lê, divê pevajoya li Tirkiyê an jî Bakurê Burdistan a ku bi destê birêz Abdullah Ocalan di navbera PKK û Tirkiyê de destpêkirîye û hê jî didome û rola Herêma Kurdistan û serokê wê birêz Mesûd Barzanî newê ji bîrkirin.

Di nav van hewldanan de 22-ê Tirmehê tiştekî dirokî çêbu. Ji çar parçên Kurdistanê 39 sazî, partî, komele û sazîyên sivil ji bo amadekirina kongreya netewî li Selahedin bi mazuvaniya Serokê Herema Kurdistanê Birêz Mesud Barzanî li hev civîyan. Ev roj, roja 22-ê Tirmehê di dîroka kurdan de wê cîyekî geleki girîng bigire. Civîna partî, sazî, û komeleyên ku heta iîro nedihatin ba hev, ji dur ve minaqeşe dikirin, ji bo yekîtiya kurdan wênekî dîrokî bi dinyayê re parvekirin. Ev civîn, ji bilî encamê ku di dawiya civînê de hatin daxuyandin bi serê xwe tiştekî pîroz û dîrokî ye.

Di vê civîna amadekariyê de hat nişankirin ku îro her çiqas kurd li ser welatekî parçe buyî dijîn û ji hevudu hatibin durxistin jî, bi komele û sazîyên xwe û sazîbuna xwe, ew dikarin werin ba hev, bi hevudu re diyaloge bikarbînin û di vê pêvajoya ku Rojhilta Navîn tê de derbas dibe dikarin wek yek ‘netewe’ seknekê bidin xuyakirin û politîkaya ‘netewî’ bikar bînin. Wexta ku mirov li reaksyonên kesên ku ne dostê kurdan e dinêre, girîngiya vê civînê baştir dibîne.

Dîsa bi vê civînê hat xuyakirin ku, her çiqas tirk û ereb û fars, kurd û serokên wan qebul nekin, û wan wek ‘terorîst’, wek ‘serokê eşîran’ bibînin jî, kurd xwedî serok û serokatiya xwe ne. Mam Celal Talabanî, Kak Mesud Barzanî û Birêz Abdullah Ocalan li çar parçên Kurdistanê sê serokên kurdane û çiqasî bi seknên xweyî politîk û ideoljîk ji hevudu dur bin jî ji bo yekîtiya kurdan dikarin werin ba hev. Ya ku rastiya rojê û dinyayê wek wezîfe dide ber wa jî ji xwe ew e, ya ku dilê ne-dostan nerehet dike jî ew e.

Gerek di destpêkê de peyamên Birêz Mesud Barzanî û Birêz Abdullah Ocalan û gerek jî guftugoyên ku di civînê de hatine kirin (agahiyên ji medyayê) dide xuyakirin ku kurd îro di rêyek rast dene.

Biryara ku ‘kongreya netewî’ di hundirê mehekê de bê li dar xistin yek ji encamên pir girîng ê civînê ye. Yan duduyan jî ew e ku divê her partî, û sazî, û komele ne li ser berjewendiyên xweyî sîyasî lê li ser maf û berjewendiyên kurd û kurdistanî bisekinin û berjwendiyên xwe dernexin pêşiya berjewendiyên gelê kurd û Kurdistanê.

Wek ku di serî de hat gotin, îro Rojhilata Navîn di pêvajoyek germ û gelekî nerm re derbas dibe. Eger kurd yekîtiya xwe karibin bi kar bînin wê ji vê pêvajoyê bi serkeftî derkevin û wê ‘çarenus’a gelê kurd ku ev zêdeyî sed salî ye têdeye bikaribin biguherin. Gerek ev civîn, gerek biryara kongreya netewî ku di hundirê mehekê de bê li dar xistin û gerek jî avakirina komîteya amadekar ji bo kongreya netewî nîşan dide ku kurd vê carê di rêyek rast dene. Hevîya me kurdan tev de ew e ku vê hewldanê bi ‘yekîtî’yek netewî taç bikin. Dest xweş ji hemu kesên ku di nav vê hewldanê de cîh digirin û wê bigirin.

Diyarbekir

25.07.2013

*http://kur.bas-news.net/ArticleDetail.aspx?articleid=4646

Çalakiyên Parka Gezî û çend encam*

Çalakîyên ku di dawiya meha Gûlanê de li meydana Taksim (İstanbul) ji bo darên parkê neyên birîn û ew cîh nebe ‘mall’ destpêkiribu piştî midaxaleye tund a polisan, bi navê ‘Çalakiyên Parka Gezî’ li bajarên mezin ê Tirkiyê belav bun. Piştî mehekê ev çalakî û tesîra wa ne wek rojên pêşi be jî bi şiklekî berdewam dike. Ji çend alîyan ve encamên van çalakiyan û girêdanên wan bi ‘pevajo’ya ku kurd têde ne ango mizakereyên di navbera PKK û AKP’ê li ser ‘pirsa’ kurd hene.

Berî her tiştî dive mirov bibeje ku ev çalakî di dîroka Tirkîyê ya piştî derbeya leşkerî di 12 îlonê, 1980’yî de cîyekî girîng û taybet digire. Di vê navberê da, yani zêdeyî 30 salî li Tirkiyê nifşeke ku ji siyasetê dûr, bi tirs û piranî jî neteweperest hat avakirin. Di vê avakirinê de şerê ku li Kurdistanê dihat meşandin ji alîyê dewleta Tirkiyê ve wek enstrumaneke siyasî dihat bikaranîn. Bi alîkariya vî şerî, mirov dikare bibeje ku dewletê, neteweperestbuna gelê tirk û nifşê nu qewîntir dikir. Ji alîyên din ve jî her xwestin, gotin an jî xwepêşandan bi şer ve dihat girêdan û tiştekî wek li dijî ‘yekîtîya netewe û dewlet a tirk’ dihat nîşandan û bi vê hincetê jî dihat çilmisandin. Di vê demê de di navbera nifşa nu û dewletê de tekiliyeke ‘bav û zaro’ ku bingeha xwe ji dîrokê digire hat bicîhkirin an jî qewîntir kirin. Ji ber vê yekê jî çalakîyên ‘Parka Gezî’ gelek girîngin û mirov dikare bibeje ku bi van çalakiyan ev têkîlî hinekî şikestin. Vê yekê wek encama yekemîn em dikarin bibêjin. Di vê şikestinê de bêguman tesîra gelek tiştên din wek pêşveçuna teknolojî û çapameniya sosyal û globalîzasyonê  jî hene, lê ev tişt mijareke din e.

Duyemîn, AKP ya ku di hilbijartina dawî de nêviyê raya standiye û xwe di dema ‘hostatî’yê de dibîne, bi têsîra buyerê ku li Rojhilata Navîn pêk hatine û tên, ji roja pêşî ve bi tundî midaxaleya xwepêşandanan kir. Di midaxalayên polisan de 4 kes mirin, bi dehan kes bi bombê gazê û guleyên plastîk çavên xwe wenda kirin, bi sedan kes brindar bun û bi hezaran kes hatin binçavkirin. Hê jî operasyonên binçavkirinê didomin. Serokê AKP û Serokwezîrê Tirkiyê Recep Tayyîp Erdogan, ev midaxaleya ku ji aliyê herkesî ve wek ‘hêza bêhevgirtî’ tê binavkirin, wek ‘destan nivîs’ nîşan da. Polisê ku li ber kamerayê xwepêşanderê bi navê Ethem Sarisülük kuştibu ji aliyê dadgehê ve hat berdan. Ne ji bo tu polisan û ne jî bo serdarên wan lêpirsîn nehat kirin. Bi serde Serokwezir Erdogan got ku ewê raya polisan zêdetir bikin. Ev tevde dide xuyakirin ku hikûmata AKP û Erdogan ber otorîterbûneke tundtir ve gavan davêjin. Yan jî ev buyer ji bo vê yekê wek mahne bikar tînin. Nîşanê vê yekê jî hene. Burokratên AKP ji bo kontrola li ser twitter û facebook zêdetir bikin li ser qanûnên nu xebatan dimeşênin, kesên ku piştgirî dane û didin çalakîya ‘Parka Gezî’ bi aşkere tên tehdît kirin, çapameniya giştî xwe ker kir, ya ku mabu jî ji aliyê dewletê ve dengê wan hat birîn. Ev tev de hewldana hikumeta Tirkiyê ya ber bi otorîterbune ve dide xuyakirin.

Ev her du encam mirov ber bi ya sêyemîn ve dibe. Ev jî nêzîkbuna hikûmeta tirkî bi ‘pevajoyê’ ve ye. Wexta ku çalakiyên ‘Parka Gezî’ destpêkirin, bi piranî ji aliyê AKP’ê ve evna buyereke li dijî ‘pevajoyê’ hat dîtin û wiha jî xwestin bidin xuyakirin. Ji ber vê yekê jî gavên xwe ji bo ‘pevajoyê’ hinekî giran kirin.  Lê belê piştî ‘silav’ên Serokê PKK’ê Abdullah Ocalan ji bo ‘Parka Gezî’ ev yek jî wek mahne ji hole rabu. Buyera li navçeya Lîcê ya Diyarbekirê, ji alîyen xwepêşandarê ‘Parka Gezî’ li Stenbol, Enqera û Eskîşehîr –her çiqasî ne bi hejmareke zêde be jî-hat protesto kirin. Vê yekê destê hikûmeta tirkî hinekî din vala kir. Ji ber hikûmeta tirkî ji serî de dixwaze ku ‘pêvajo’ li gor xwesteka wê bimeşe, di vê demê de jî xwest bi hincêta van çalakiyan gavan giran bike û xwest xwe bi aliyên din bide qebul kirin. Vetoya li ser Ahmet Turk û Sirri Sureyya Onder ji bo çûna girava ‘Îmralî’, gotina mîna ‘di bernameya me de perwerdeya kurdî û daxistina berajê ji bo hilbijartinê tuneye’ di vê çarçovê de dive werin dîtin.

Bêguman ev encam û girêdana wan bi ‘pevajoyê’ re ji bo peşeroja hikûmeta tirkî û Serokwezîr Recep Tayyîp Erdoxan jî girîng in.

Dîroka hişmendîya ku AKP jê derketiye û dîroka Komara Tirkiyê herçiqasî rê bi hikûmeta tirkî nede da pirsgirekên xwe bi awayekî demokratik çareser bike jî, guhertinên dinê û buyerên Rojhilata Navîn zorê li AKP û Serokwezîr Recep Tayyîp Erdoxan dikin ku van pirsgirêkên xwe bi rêyeke demokratîk çareser bikin. Ew jî dizane ku eger ne bi vî awayî be, tiştên li Rojhilata Navin diqewimin ne durî Tirkiyê û hikûmeta AKP’ê jî ne. Ev yek sedema dudiliya AKP û Serokwezîr Recep TayyÎp Erdoxan e û nêzîkbûna hilbijartinan vê dudilîyê zêdetir dike. Rojên pêşîya me wê bide xuyakirin bê ev dudilî bi kîjan alî ve tê tewandin. Niha alîyê otorîterbunê girantir xuya dike!.

Diyarbekir / 08.07.2013

*http://kur.bas-news.net/ArticleDetail.aspx?articleid=4522

Çend Wêne ji Bircên Diyarbekir..

Ber evarkî bircên Diyarbekir dîmenên gelek xweş pêşkeşî mirov dikê.. û bircên Diyarbekir bi heyvê re gelek xweş xuya dikin. Dema heyva çardeşevî ku derfet hebin mirov li ser birca bimeşe, hem behna mirov derdikeve hem jî çend dîmenên ji alîyê dîtbarî ve hêja mirov dikare bi kameraya xwe bikişîne...Ev çend wêne di rojeke wusa de hatin kişandin..

23.06.2013

Diyarbekir

GEZİ PARKI, KENT HAFIZASI VE AKP’NİN DEMOKRASİSİ!*

foto 1

4 gündür Taksim Gezi parkında, kentin hava almasını sağlayan, kente bir kimlik kazandıran, kente ait ‘doğa’l bir alanın yıkılmasına karşı koruma mücadelesi verilmekte ve karşılığında da düşmanca bir ruh haliyle pervasızca bir ‘müdahale’ ile karşılanmaktadır. Başbakan’ın ‘biz kararımızı vermişiz, yapacağız’ ifadesinden de anlaşılabileceği gibi bu ‘güç’ kendisinden başka hiçkimseyi tanımamakta, kendi kararlarını uygulamak adına hiç bir ‘müdahale’den de çekinmemektedir.

AKP, son seçimlerden bu yana mütemadiyen aldığı %50’lik oy oranını gözümüzün içine sokarak ‘demokrasi’ anlayışını ortaya koymakta ve bu anlayışını da tüm topluma dayatmaya çalışmaktadır. Burda söz konusu olan AKP tarzı bir demokrasi anlayışıdır. AKP İstanbul milletvekilinin ‘gaza ihtiyacı olanlar var demek ki’ türündeki yorumları, yine polisin parkta bekleyenlere yönelik  2 gündür süren Gezi Parkını ‘kurtarma’ ‘şafak’ operasyonları ve uyguladığı –dile yerleştiği şekilde- ‘orantısız güç’ bu hükümetin ve onun bütün enstrümanlarının ‘demokrasi’ anlayışını tüm çıplaklığı ile ortaya koymaktadır. Bunun hak, hukuk mücadelesi veren vatandaşa yansıması iki gündür izlediğimiz polisin ‘sert’müdahelesi şeklinde olmaktadır.

Radikal’in bugünkü internet sayfasında yer alan görüntüler ve iki fotoğraf[1] polisin içinde bulunduğu ruh halini gözler önüne sermesi bakımından önemlidir. Bu öteden beri de var olan fakat içinde bulunduğumuz zaman dilimi içinde iyice artan bir şekilde vatandaşı- herhangi bir protesto gösterisinde bulunanlar başta olmak üzere tüm vatandaşları- devletin ‘beka’sına kast eden ‘düşman’lar olarak gören, öyle davranan bir ruh halidir.

foto 2

Bu ruh halini besleyen ve güçlendiren, kendilerine arka çıkan siyasetin-her dönemin hükümeti için geçerli- ve bu tür davranışları ısrarla cezanladırmaktan kaçınan yargının korumacı tavrıdır. En son yine Aydın’da polis tarfından öldürülen gencin duruşmasında bu bariz olarak ortaya çıktı. Önceki mütaalayı veren ve polisin şimdiye kadarki tüm savunmasını yerle bir edecek ve söz konusu polisin cezalandırılmasının önünü açabilecek yeni görüntüleri ortaya çıkaran savcı ‘raporlu’ olduğu gerekçesiyle duruşmaya çıkmadı ve duruşmaya giren yeni savcının ‘mütaala değişebilir’ istemi ile dava ertelendi[2]. Bu ve buna benzer olaylar Türkiye’nin gittikçe bir ‘polis devleti’ne, ya da ‘askeri vesayet sistemi’nden ‘polis vesayet sitemi’ne evrildiğini söyleyenleri haklı çıkaran işaretler olarak önümüzde durmaktadır.

Diğer yandan bu ve benzeri olayların, 30 yıllık ‘kirli savaş’ın ’sistem’de yarattığı tahribatlar olduğunu ve ‘çözüm’ ve ‘demokratikleşme’ye dair adımlar hızlı ve samimi bir şekilde atılmadığı takdirde bu tür tahribatların daha da artabileceğini söyleyebiliriz. Bu adımlar Kürt illerinde görev yapan mülki idare amirlerinin başka yerlere atanmadan önce ‘rehabilitasyon’dan geçmelerini de içermeli[3] ve yine bu illere atanacaklarında da çözüm ve barış odaklı bakış açısına sahip kişiler olmasına dikkat edilmelidir. Fakat bundan da önce hükümetin demokratikleşme konusunda samimi olduğunu ortaya koyması gerekmektedir. Lakin, son Gezi Parkında yaşananlar ve milletvekilleri, mülki idare amirleri ve polisi ile hükümetin içinde bulunduğu topyekün ‘gaza’ tavırları tersi bir durumu yansıtmaktadır.

Gezi parkı ‘gaza’sı bir yandan hükümetin ve onun kolluk kuvveti poilsin demokrasi anlayışını ve demokratikleşme konusundaki tavrını ortaya koyarken bir başka gerçekliği de gözler önüne sermektedir. Hafızayı silme ve beraberinde yeni bir hafıza oluşturma çabası!. Taksim’in yayalaştırılması, Gezi Parkının yok edilmesi, 3. Köprü projesi-başlangıcından adlandırıldığı bugüne kadar- faaliyetleri bir kentin hafızasını yok etmek ya da yerle bir etmek olarak değerlendirilebilir. Ardından da Protestanvari ‘İslami kapitalist’ değerlerin hakim olduğu yeni bir kent ve hafıza yaratma çalışmaları gelecektir.

Türkiye’nin, ‘İslami’ kapitalist değerlere bağlı bir ülke değil, insana ve doğaya saygılı, refah ve huzur içinde yaşanılan bir ülke haline gelmesi için, vesayet sistemlerinin el değiştirmesi değil, tüm vesayet sistemlerinin ortadan kaldırılması ve oluşabilecek böylesi durumların önünü kapatacak tedbirlerin alınması gerekmektedir. Bu tedbirler daha fazla demokrasi, daha fazla özgürlüktür. İçine girilen ‘barış ve demokratik çözüm’ sürecinin selametle ilerlemesi için de bunlar gerekli ‘alt yapı’yı oluşturmaktadırlar.

30.05.2013

Diyarbekir

*http://blog.radikal.com.tr/Sayfa/gezi-parki-kent-hafizasi-ve-akpnin-demokrasisi-23894

---

[1] Birinci fotoğraf: http://www.radikal.com.tr/turkiye/uluslarasi_af_orgutunden_gezi_parki_aciklamasi_polisler_yargilanmali-1135728

İkinci fotoğraf: http://www.radikal.com.tr/fotogaleri/turkiye/mudahale_sonrasi_polisten_hatira_fotografi-1135703-2

[2] http://www.radikal.com.tr/turkiye/sendeledim_savunmasi_boyle_coktu-1135498

[3] 1 Mayıs’taki ve  iki gündür Gezi Parkında izlediğimiz ‘orantısız güç’ dolu görüntülerin ortaya çıkması ile İstanbul Valisinin geçmişte Şırnak ve Diyarbakır’da görev yaptığı birlikte düşünüldüğünde ister istemez böyle bir sonuç ortaya çıkıyor.

‘Gelo Cumhurîyet jî di hat van deran’!*

8-ê Gulanê roja destpêkirina vekişîna gerîla bu û li gor agahîyan jî heta niha tu pirsgirêk xuyanakin. Li gor hevpeyvîna rojnameya Ingilîz, ‘The Independent’, bi Endamê Reveberîya KCK-ê Sabri Ok re, vekişîna gerîla wê du meh bikşînê, eger tu pirsgirêk dernekevin [1].  Ji wir û pê da wê çi bibe? Ji bo bersivê divê em piçekî bi paş de herin û bi kurtî bibînin bê çi buye.

Wek tê zanîn damezrandina Komara Tirkiyê, bi şiklê netewe-dewlet, projeyek modernîst bu ku îro em dibînin ku ji çend alîyan ve ev ‘proje’ bi serketiye. ‘Cumhuriyet’ jî binavkirina vê projeyê bu. Ji bo bigihijê vê armanca xwe, yanî netewe-dewletek avabike jî ji rexekî ve dest bi red û inkar kirina gelên ku di vê erdnigarîyê de dijîn kir, û ji rexê din ve jî bingeha netewa ku nu dihat ‘avakirin’ amade kir. Ji ‘çêkirin’a ziman heta ‘nivîsandin’a dîrokeke nu ev xebat bê rawestandin meşandin. Kesê ku li dijî vê projê derketin jî –heta îro jî hê jî Kurd- bi zor, qetliam, sirgûn, yanî bi ‘tedîp û tenkîl û tehcîr’ hatin rawestandin an jî dengê wa hat birîn an jî xwestin ku dengê wa bi vî rengî werê birîn û werin rawestandin.

Herweha, Amadekarê vê projê, bi dibistanên xwe, bi enstîtuyên xwe, bi akademî û zaningehên xwe, bi sazîyen xwe û bi arteşa xwe ji bo vê armanca xwe î ‘pîroz’ xebitîn û hê jî dixebitin. Armanc wekî ku li jor hatî gotin, li ser axa ‘misak-ı millî’ avakirina netewe-dewletêk û li seranserî vê axê damezrandina serdestîya ‘Cumhuriyet’ê bu. Astenga herî mezin li himber vê projê, bi piranî, nerazîbuna gelê Kurdistanê bu û ê buyî em tevde dizanin! ‘Serhildan’, qetliam, tedip, tenkîl û tehcîr. Yanî, wateya ‘Cunhurîyet’ê ji bo Kurd û gele Kurdistanê ev bu. Ji ber vê yekê jî ev proje bi şiklekî ‘qop’ ma, û wiha gehişt hetaî îro.

Herçiqasî em bibêjin ku ev proje ‘qop’ maye jî, Ji gelek alîyên girîng ve jî, mirov dikarê bibêje ku ev proje bi serketiye.  ‘Çêkirin’a zimanekî nu û pê re jî ‘avakirin’a netewek nu bi serê xwe serkeftinek herî mezin ê[2]! Mînaka herî mezin jî warê Kurda, Kurdistane. Îro li Bakurê Kurdistanê, li cîyê ku her tim li himber vê projê tevger hebu, bi tevahî zimanê Tirkî tê bikaranîn, li her gundî dibistanek bi zimanê Tirkî perwerdê dide. Bi televîzyon, bi sînema bi rêze filman, Tirkî, zimanê netewe-dewlet a Komara Tirkîyê, li seranserê sînorê Komara Tirkîyê-Bakurê Kurdistanê jî di navde- buye zimanê sereke. Li Amedê, ‘paytext ê Kurdistanê’ Kurdî tenê li hinek taxê ku feqîr lê dîjîn û ji alîyê ‘entellektuel’an ve tê bikaranîn, lê li nava bajêr, li cîyê bazarê her tim Tirkî ye. Ev serkeftina herî mezin ya ‘Cumhuriyet’ê ye. Lê, ji alîyên din ve jî, ‘Cumhuriyet’ di warê înkarkirin û red kirina gelê Kurd û Kurdistanê de bi serneket. Her ku hewl da bifetisînê, agir geştir bu û bi darê ve girt. Tek û bertek, qanûna xwezayê ye!

Serhildana dawî ku 1984-ê destpêkir, rihekî nu, hezeke geştir da gelê Kurd, agir xurt kir, projeya ‘Cumhuriyet’ê xitimand. Ev projeya ku Ji ber tekoşîn û ‘serhildan’ û nerawestina gelê Kurd ‘qop’ mabu xitimî û êdî nikarîbu bi vî halî bimeşe. Bere ev tu kesî nexapênê, ev proje têk neçuye, beravjaî, bi dibistan, zanîngeh, akademî û enstîtu, bi sazî û artêş û vê carê bi sermîyanê xweyî ‘kesk’ projeya ‘Cumhuriyet’ê didomê. Mebest 2023, ango di sedsala damezrandina ‘Cumhuriyet’ê de nujen kirina projê û daxil kirina kesen ku li derve hatibun hiştin.

Ji doh heta îro guhartina rewşê bi kurtahî ev e û ‘pêvajo’ya ku em niha têde ne di rewşeke wiha de derket holê[3]. Eger bi rengî werê dîtin wê ‘pevajo’ya em tê de behtir werê fêm kirin û çêtir mirov bikaribê bersiva vê pirsê bide;

Ji vir û pê da wê çi bibe?

Roja 25-ê Nîsanê, wek tê zanîn gelek rojnameyên Tirkî jî bo daxuyanîya çapemenîyê çun Qendilê. Gelek ji van jî belki cara yekem bu ku diçun cîyekî ku bi sala wekî ‘bargehê terorîstan’ binav kiribun.  Di nav wan de rojnameya Cumhuriyet jî heye. Gerîlayê ku li xala kontrolê dibîne ku yek rojnamegerê Cumhuriyetê jî hatîye, henekê xwe pê dike û dibeje;

“Wey, naxwe cumhuriyet jî tê van deran! [4]” ev yek bi rastî bersiva pirsa me jî dide!

Çuna rojnameya Cumhuriyetê em dikarin wekî semboleke xwestina firehbuna ‘Cumhuriyet’ê bibînin, an jî binav bikin, ji ber ku wek li jor hat gotin,  ‘Cumhuriyet’ îro li temamê Bakurê Kurdistan, serdestîya xweyî çandi sazkirîye û dixwazê ku li ‘mîsak-ı Millî’ tevde fireh bike. Êdî ew jî dizanin ku ev tişt ne bi çek û zilm û zor, kuştin û sirgun lê bi rîya aborî, bazirganî û bi awayeke polîtîk divê werê kirin. Vî karî ji bo ku ‘Cumhuriyet’ di sala 2023-an de hê jî li ser xwe bê, û di heremê de bi hêz û xwedî gotin bê dikin. Yanî, Ji vir û pêda wê ‘Cumhuriyet’ bixwaze serdestîya xweyî çandî xurttir bike, berfirehtir bike, bigihîjînê ‘Qendîl’ê jî. Wê bixwazin ku zaningeh û dibistanê ku îro li Hewlêr’ê hatine vekirin  sibe li ‘Qendîlê’ jî vekin. ‘Pevajo’ ji bona wan tê wateyeke wiha, û amadekarîya wan jî ez bawerim ji bo vê yekê ye. Lê pirsa girîngtir, Kurd wê çi bikin, û amadekarîya wa ji bo vê yekê çîye?

Rastîya me eve ku ev sed sale ‘çand’a Kurdan hatîye binpê kirin. Ziman hatîye qedexekirin, zarava ji hev hatine durxistin, destnivîs hatine şewitandin, tiştên dîrokî hatine revandin an dizîn. Lê ya girîng ewe dê Kurd bi çi awayî li ‘çand’a xwe bikaribin vegerin? Wê çawa fêr bibin dîsan? Gelo wê bikaribin ji bo vî karî dibistan, zanîngeh û akademîyan ava bikin? Dê bi çi şiklî ava bikin? Wê ki di va akademîyan de bixebite? Ev akademî wê çawa bi akademîyên navxwe û derve re ji hêla zanistî ve reqabetê bikin? Yanî;

Ji ber ku ev ‘pevajo’ tekoşîna di navbera du ‘sîstemn’a de ye û em dibînin ku yek ji wana çawa dixebitê an jî wê bixebitê, ya girîng ewe ku gelo wê Kurd li himber vê yekê çi bikin û çawa bixebitin? Yan jî, gelo Kurd çiqasî amade ne ji bo vê yekê?

Diyarbekir

10.05.2013

 *Ev nivîs li vir hatîye weşandin: http://kur.bas-news.net/ArticleDetail.aspx?articleid=4128

**Wêne: Diha

---

[1] http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/after-decades-of-war-can-the-kurds-finally-find-peace-8605190.html

[2] Ne ku netewe-dewletê pîroz dibînim, lê di sîstema Dinê ya rojane de, hîna jî ziman, avakirina belki ne ‘netewe’ lê ‘nasname’yek girîng tê dîtin û gelek ‘gel’ ji bona vê yekê tevdigerin.

[3]Bêguman bandora rewşa siyasî ya Dinê tevde û ‘Bihara’ rojhilata navîn û buyerê li Surî jî li ser ‘avakirina’ vê pevajoyê heye. Lê ev yek em dikarin bibêjin ku ‘talî’ ye. Yekemîn, berxwedana Kurda ya 30 salî û guhertin a ku din av va sala de li Kurdistan çê buye.

[4]http://www.radikal.com.tr/radikal.aspx?atype=radikalyazar&articleid=1131137&yazar=ezgi-basaran&categoryid=77

Tekoşîn didome!*

25.04.2013, bi daxuyaniya KCKê mirov dikare bibêje ku bu rojeke herî girîng di dîroka tekoşîna gelê Kurd de.

Piştî çend meh û çend hevdtîtin bi Birêz Abdullah Ocalan ji alîyê Komara Tirkîyê ve, û şunde çend çûn û hatinê heyetan ê ‘girav’e û çend nameyên ku hatin nivîsandin, şirovekirin û bersivkirin, 25ê Nîsanê biryarek e ku bi xwere gelek rexne, şirove yan jî ‘tevlihevî’ya di fikirde jî anîn hat sitandin.  Ev biryara ku hat sitandin, ji alîyê Serokê PKK ku îro li dinyayê wekî yek ji ‘mirovên herî bandordar’ tê dîtin wekî ‘perspektif’ ji partî û rexistin û rehavalê xwe re hatibu şandin. Ji ber vê yekê jî mirov dikare bibejê ku ev biryar ya rastî ji alîyê Birêz Abdullah Ocalan ve, ê ku ‘pêvajo’yê bi rêve dibe, hatîye sitandın. Di dawîde jî biryar a ku ‘hêzên çekdar’ yanî gerîlla vekişin dervê ‘sînor’ê Tirkîyê ango Qendîl’a Başurê Kurdistan ê ku niha bargeh a KCK li wire hate sitandin. Li gor daxuyanê, di 8’ê Gûlanê de wê vekişîna gerîlla dest pê bike.

Ev çend mehin gelek tişt hatin gotin li ser vê pevajoyê. Ji ‘metod’a hevdîtinê bigirin hetanî tiştên ku di va hevdîtinande hatine niqaşkirin; ji hin gotinên ku ji wa hevdîtinan ‘derketin’ derve bigirin hetanî çun û hatina nameyan û hetanî biryara davî ya ‘vekişîna gerîlla’ û gelek tiştên dî bi vî rengî hatin şirove kirin, rexne kirin. Ji Kurda hineka go “Kurdistan yan jî ‘Dawa’ hatîye firotin” û ji Tirka hineka jî go “Komara Tirkîyê teslîmê PKKê bu”ye. Li Kurdistanê piştî ‘pevçun’a li Zanîngeh a Dîcle, hinek kesan got ku Hizbullah wê têkevê qadên ku PKKê jê vekişîye û ev jî ceribandin a wê ye. Yanî bi kurtayî êminîyek ji dil bi tu kesî re ji bo vê pêvajoyê tune bu, û hîna jî em dikarin bibêjin ku êminatîyek ji dil tuneye. Sedem a vê yekê jî ewe ku tu kes ‘nizanê’ bê çi ‘dan û sitandin’ çêdibu/çêdibe! Lê pêvajo diherikê û bi lezek e ku mirov êdî nikaribê bişopîne! Belkî jî ji ber vê ‘lez’ê ewlebûnek pê naye…

Ya rastî ez bawerim ku ewlebun a gelê Kurd bi vê ‘pevajo’yê hîna jî nehatîye. Sedemên wê jî bi goman bêbawerîya bi ‘bextê romê’ye. Lê mirov dikarê bibeje ku ‘ewlebun’a wa bi ‘kesê’ ku ev pevajo dest pêkirîye û dimeşîne heye û sedemên yekemîn ê bêdengbuna wa ev e…

Her weha, mirov dikarê gelek tiştan bibeje li ser vê pevajoyê ku ji dîrok û ilmê civakzanîyê piştgirîyê distîne û tê gotin jî. Her tiştê ku tê gotin bingeha xwe ji bîr û bawerîyê ku li ser pel daye, ji nêzîkayîya polîtik û ji hêvî û xeyalan digire. Mirov divê bi vî rengî jî li va ‘gotin’an binere.

Lê tiştekî din ê heye di jîyanê de ku ew jî yek dikarê bi hevokêkê bîne ziman; “tiştê ku nayê guhartin li dinê, guhartin e”.  Mirov divê vê jî bide ber çawa wexta ku li ser vê rewşê bixwazê çend gotina bibêjê. Kes yan jî bawerî yan jî rexistin yan jî tekoşîn ê ku xwe neguherin we têk biçin. Ev realîteke xwezayîye. Ji ber vê yekê jî ev ‘guhertin’ê ku di çend mehan de çêbuna (bi rastî nîşanên wa di 78’an de, di 82’an de, di 90’î de jî heye!) yek bi yek bi guhertinên li heremê û Dinê tev de ve girêdayîye. Encama yekemîn ku mirov jê pevajoyê dikare derbixê ev e.

Ya duyemîn jî ev e ku, bi vê ‘pêvajo’êye re Birêz Abdullah Ocalan wekî kesekî ‘herî bandordar’ di Kovara TIME’ê hat nîşandan[1] û pê re jî di Meclîs a Parlementerên Konseya Avrupa de endamên PKKê ne weki her car bi ‘terorîst’ lê wekî ‘aktivîst’ hatin bi navkirin. Ev her du buyer da xuyakirin ku PKK û serokê wê wekî ‘Hêz’ li rojhilata navîn û dinê jî hat qebul kirin. Yanî bi serok û rexistinên xwe ve bi tevahî PKKê meşruîyeteke navnetewî girt ku êdî vegera wê tunebe. Yanî careke din Kurd û Kurdistan bu ‘mesele’ ya navnetewî.

Ya sêyemîn, ji 25’ê Nîsanê û virde êdî ‘metod’a tekoşînê hatîye guhertin. Wekî ku Duran Kalkan dibeje “Edî em vêna dizanin: kesek tiştekî hazir nadê me, emê rêbazê tekoşîna xwe biguherin û bitekoşin û bawer dikin ku emê bi serkevin”[2]. Wateya vê yeke ev e ku tekoşîn didome û êdî îro ji doh zehmettir e! Doh bar behtir li ser milên gerîlla û hezên çekdar û Qendîlê yanî ên çîyê bu, lê îro bi guhertina ‘metoda’a tekoşînê barekî herî girantir ket ser milên kesên li ‘deşt’ê, an jî sîyaset ê!.

Lê bar ne tenê li ser milên sîyasetê ye, belkî herî girantir li ser milên tevgera çandê ye. Ji ber ku çand bingeh e, bingeha gel e, bingeha netewe ye. Ev bingeh çiqas qewîn be, wê avahîyên ku li ser werin avakirin jî ew qasî qewin bin. Ev bingeh çiqas qewîn be, sîyaset jî ewqasî xurt û pîyê wê li ser erdê be. Ev bingeh çiqas qewîn be, civak ewqasî bi hev girêdayî û demokratîk be û ewqas bi hêvî wê li dahatuyê binêre.

Ji ber van yekan jî, divê Kurd êdî berî her tiştî bi sûd girtina ji tecrubeyên xweyî bihurî û bi rengekî zanistî li çand a xwe wegerin, bikolin, berhev bikin, arşîv bikin, şirove bikin û bi dîsa bi awayeke zanistî bixin xizmeta hem gelên Kurdistan û hem jî ê Dinyayê tevde, bixin xizmeta mirovatîyê. Ji bo ev yekê jî ked û xebateke pir mezin pêwîste. Yanî, Tekoşîn nesekinîye, ne qedîyaye jî, lê bi rê û rebazê nu dewam dike.

Êdî ev tekoşîna ‘demokratîk’e ku ne bi çekan lê bi ‘rexistin’ û gotinan wê bimeşe. Ev tekoşîneke wusaye ku kî xurt bê, kî bi rexistin bê, kî xwedîyê ‘gotin’eke hêja be ewê li pêş bê, ew ê ‘sîstem’a xwe bi pêş da bibe û ew ê bi serkevê.  Di vê tekoşînê de raste wê ‘Cumhuriyet’ jî bixwazê herê Qendîlê, lê wê ‘Qendîl’ jî bixwaze biçê Enqere û Istenbolê!...

Amed

28.04.2013

*Ev nivîs di malpera Bas-news.net de hatîye weşandin..

http://kur.bas-news.net/ArticleDetail.aspx?articleid=4051 

---

[1] http://time100.time.com/2013/04/18/time-100/slide/abdullah-ocalan/

[2] http://rusencakir.com/Duran-Kalkan-Sorunlar-onemli-olcude-bitti-cekiliyoruz/1999